Tạp chí
 
Năm 2026
 
Số 4 [08 - 2026], Năm thứ XXXV

Giảm tiêu hao năng lượng bằng tạo kết cấu vi mô bề mặt cặp ma sát và khả năng áp dụng trong thiết bị mỏ

https://tapchi.hoimovietnam.vn/vi/archives?article=26045

  • Cơ quan:

    1 Đại Học Kỹ thuật Liêu Ninh, 88 Yulong, Fuxin, Liaoning, Trung Quốc
    2 Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ-Vinacomin, 565 Nguyen Trai, Hà Nội, Việt Nam
    3 Trường Đại học Mỏ - Địa chất,18 Phố Viên, Hà Nội, Việt Nam

  • *Tác giả liên hệ:
    This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • Nhận bài: 25-06-2026
  • Sửa xong: 27-07-2026
  • Chấp nhận: 29-07-2026
  • Ngày đăng: 20-08-2026
Trang: 41 - 47
Lượt xem: 14
Xem onlineXem online
Lượt tải: 2
Tải về PDF
★★★★★Yêu thích: , Số lượt: 0
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
Bạn yêu thích

Tóm tắt:

Một trong những vấn đề cần giải quyết đối với máy và thiết bị là giảm tiêu hao năng lượng do ma sát. Các giải pháp truyền thống để giảm ma sát như: sử dụng vật liệu bôi trơn, phủ lớp chống mài mòn, hoàn thiện vật liệu chế tạo, lựa chọn chế độ làm việc, … tuy đã được áp dụng rộng rãi và có hiệu quả nhưng vẫn tồn tại những giới hạn. Trên thế giới, giải pháp tạo kết cấu vi mô (micro-texture) trên bề mặt các cặp ma sát đã trở thành một bước tiến đột phá trong lĩnh vực ma sát học. Các cấu trúc vi mô như rãnh nhỏ, hố lõm, lồi hoặc các kết cấu đặc biệt khác có khả năng cải thiện đáng kể hiệu quả bôi trơn, giảm hệ số ma sát và tăng cường khả năng chịu tải. Công nghệ này đã được các quốc gia như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, Nga và Trung Quốc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thành công, giảm hệ số ma sát tới 20%, tăng tuổi thọ chi tiết từ 15% ÷ 35%, đồng thời tiết kiệm năng lượng hiệu quả và giảm đáng kể chi phí vận hành thiết bị. Bài báo giới thiệu các kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực này và đề xuất áp dụng cho một số thiết bị phục vụ ngành mỏ.

Trích dẫn
Yu Yinghua, Bạch Vân, Lê Văn Lợi và Đặng Vũ Đinh, 2026. Giảm tiêu hao năng lượng bằng tạo kết cấu vi mô bề mặt cặp ma sát và khả năng áp dụng trong thiết bị mỏ, Tạp chí Công nghiệp Mỏ, số XXXV, kỳ 4, tr. 41-47.
Tài liệu tham khảo

[1] Holmberg. K & Erdemir. A, “Influence of Tribology on Global Energy Consumption, Costs and Emissions”, Friction, 5(3): 263-284, 2017.

[2] Guo. P, Yan. Z, Xu. J, Shen.Y, et al, “Wear life prediction of pít tông ring and cylinder liner based on integration of experiment and bench test data”, Engineering Failure Analysis,161, 108259, 2024.

[3] Lugt. P. M, “Modern advancements in lubricating grease technology”, Tribology international, 97, 467-477, 2016.

[4] Kenneth Holmberg, Päivi Kivikytö-Reponen, Pirita Härkisaari, et al, “Global energy consumption due to friction and wear in the mining industry”. Tribology International, 115, 116-139, 2017.

[5] Shahzad A, Haque UU, Lazoglu I, “Effect of the micro-textured pít tông on the performance of a hermetic reciprocating compressor”, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part J: Journal of Engineering Tribology. 237(5): 1107-1118, 2022

[6] Гаврилов К В, Худяков В С. “Оценка потерь на трение в текстурированных гидродинамических трибосопряжениях поршневых машин. Часть 2”, Параметрические исследования шатунного подшипника ДВС. Вестник ЮУрГУ.Серия «Машиностроение», 22(01):24-35, 2022.

[7] 于英华,朱华杰,阮文新,徐平,沈佳兴, “发动机缸孔椭圆开口偏置类抛物线微织构研”.润滑与密封, 48(07): 100-106, 2023

[8] 沈佳兴,杨景辉, 范林浩, 杨乐冲, “纳米镶嵌式自润滑采煤机滑靴摩擦性能优化”, 表面技术, 54(17): 67-79, 2025, DOI: 10.16490/j.cnki.issn.1001-3660.2025.17.006.

[9] 沈佳兴,范林浩, “织构采煤机滑靴摩擦副减摩特性“,中国表面工程, 1-15[2026-07-27], https://link.oversea.cnki.net/urlid/11.3905.TG.20250911.1216.004.

[10] Nguyễn Đăng Tấn, Tạ Ngọc Hải, “Nghiên cứu, ứng dụng pin nhiên liệu “Fuel Cell” thay thế cho dầu diesel sử dụng trên các thiết bị khai thác mỏ lộ thiên nhằm giảm ô nhiễm môi trường“, Tạp chí Công nghiệp Mỏ, 2025(4).

[11] Xu Ping, Luo Jing, Dong. L. P, Yu Yinghua, al el, (2024). Multi-objective optimization of parabolic micro-textures with elliptical openings for slipper pair of axial pít tông pumps, Journal of Mechanical Science and Technology, 43(7):1189-1198.

[12] 徐平,罗晶,于英华,沈佳兴,黎文利, “轴向柱塞泵微织构滑靴副优化设计及性能分析”.兵器装备工程学报, 46(06): 27-37, 2025.

Các bài báo khác